Na het overlijden van een dierbare ontstaat vaak al snel de druk om door te gaan. Om weer mee te doen op je werk, thuis en in je sociale leven. Dat kan houvast geven. Maar juist daar gaat het vaak mis. Want terwijl alles om je heen doordraait, is voor jou vaak niets meer zoals het was. Zeker wanneer jouw dierbare sterk verweven was met je leven en een fundament vormde onder je bestaan. Juist daardoor merken veel mensen dat omgaan met rouw heel anders verloopt dan ze vooraf dachten. Als je de druk voelt om de draad weer op te pakken, maar vanbinnen leeg bent en niet meer mee kunt komen, waar begin je dan?
Ik had geluk met mijn werkgever. Na het overlijden van mijn vrouw kreeg ik de ruimte om eerst zes weken thuis te zijn, voor mijn kinderen te zorgen en daarna in mijn eigen tempo terug te keren naar mijn werk. Ik kon telkens zelf aanvoelen en inschatten wat haalbaar was. Ging het niet, dan ging ik weer naar huis. Omdat ik dicht bij huis werkte, was dat praktisch goed te doen. Die ruimte en flexibiliteit maakten een wereld van verschil. Ik leerde hoe belangrijk eigen tempo en maatwerk zijn bij zo’n grote verlieservaring.
Niet iedere werkgever of bedrijfsarts biedt die ruimte. In Nederland is er geen algemeen wettelijk rouwverlof. Na een overlijden is er meestal eerst ruimte voor de acute opvang, maar wat daarna mogelijk is, hangt vaak af van de cao of van de werkgever. Tegelijk is de werkdruk in veel organisaties hoog. Daardoor verschuift de aandacht vaak al snel van verlies naar planning, inzetbaarheid en terugkeer. Het risico is dan dat je te snel doorgaat en je focus te snel verlegt van omgaan met verlies naar functioneren.
Vastlopen in een leven dat nooit meer hetzelfde wordt
En juist daar lopen veel mensen vast. Ze proberen terug te keren naar het oude leven, terwijl dat oude leven niet meer bestaat zoals het was. Je werk stond niet los van je overleden dierbare. Het had betekenis door de plek die het innam in jullie gezamenlijke bestaan. Misschien door het inkomen dat je ermee inbracht, door wat je er thuis over vertelde, of door alles wat eromheen georganiseerd was: wie de kinderen ophaalde, wie kookte, wie op welke dag sportte en wie er dan thuis was. Zulke vanzelfsprekendheden vallen weg. Alles raakt ontregeld. Daardoor wordt verlies verwerken niet alleen een emotionele opgave, maar ook een praktische en dagelijkse worsteling.
Erkenning als begin van herstel
Daarom begint herstel meestal niet bij doordenderen, maar bij vertragen. Bij erkennen dat alles anders is zonder die ander. Pas van daaruit kan stap voor stap ruimte ontstaan voor verdriet, voor het gemis dat opkomt wanneer je wordt geconfronteerd met alles wat eerst vanzelf sprak, en voor de ontregeling die daarbij hoort. Juist daar begint vaak het echte omgaan met rouw.
Daarna komt langzaam de vraag hoe je verder kunt. Niet terug naar hoe het was, maar ontdekken wat nu werkt. Voor jou, voor je gezin en voor je dagelijks leven. Dat proces verloopt zelden in een rechte lijn. Het gaat vaak met horten en stoten. De ene dag lukt er meer dan de andere. Soms denk je dat het beter gaat, totdat een gewone situatie ineens weer pijnlijk blootlegt wat er ontbreekt.
Kom je daar zelf niet goed uit? Of merk je dat je thuis of op je werk te weinig ruimte voelt om te rouwen? Dan kan hulp bij rouw helpend zijn. Woon of werk je in Noordwijk of elders in de Bollenstreek en merk je dat je vastloopt door rouw, dan onderzoek ik in een kennismakingsgesprek als rouwcoach graag met je wat jij nodig hebt om stap voor stap weer verder te kunnen.